اسپوندیلوز گردنی که اصطلاحاً به آن آرتروز گردن می‌گویند، یکی از بیماری‌های شایعی است که در نتیجه تحلیل دیسک و مفاصل ایجاد می‌شود. این بیماری که اغلب با افزایش سن بروز می‌کند با درد، سفتی و محدودیت حرکتی در ناحیه‌ی گردن همراه است.

با توجه به شیوع روزافزون آرتروزگردن به‌ویژه در میان افراد میانسال و سالمند، شناسایی علل، علائم و روش‌های تشخیص برای درمان به‌موقع آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است‌.

آرتروز گردن چیست؟

آرتروز گردن یا اسپوندیلوز گردنی بیماری است که به‌دلیل فرسایش تدریجی ستون فقرات ناحیه گردن ایجاد می‌شود. این بیماری زمانی رخ می‌دهد که بخش‌های مختلف گردن از جمله مهره‌ها، دیسک‌ها و مفاصل به‌مرور زمان دچار ساییدگی و تخریب می‌شوند.

ستون فقرات گردنی از هفت مهره تشکیل شده که روی یکدیگر قرار گرفته‌اند و با افزایش سن یا فشارهای مکرر ممکن است دچار تغییراتی شوند که به آرتروز منجر می‌شود.

آرتروز گردن خطرناک است؟

بله، آرتروز گردن ممکن است مشکلاتی ایجاد ‌کند که شامل موارد زیر است:

میلوپاتی گردنی

یکی از جدی‌ترین پیامدهای آرتروز گردن است. این مشکل زمانی رخ می‌دهد که نخاع در ناحیه گردن تحت فشار قرار بگیرد. این فشار می‌تواند در اثر تشکیل خارهای استخوانی، بیرون‌زدگی یا فرسایش دیسک‌ها و تنگی کانال نخاعی به‌وجود بیاید.

نخاع مسئول انتقال پیام‌های عصبی از مغز به سایر نقاط بدن است؛ بنابراین فشار بر نخاع، عملکرد عصب‌ها را مختل می‌سازد و مشکلاتی فراتر از گردن ایجاد کند. علائم میلوپاتی گردنی عبارتند از:

• ضعف یا بی‌حسی در دست‌ها، پاها یا بازوها
• دشواری در راه رفتن یا عدم تعادل
• سفتی و خشکی گردن
• از دست دادن کنترل ادرار یا مدفوع در موارد شدید
• مشکل در انجام حرکات ساده مانند نوشتن یا بستن دکمه‌ها

رادیکولوپاتی گردنی

وضعیتی است که در آن یکی از عصب‌هایی که از نخاع گردن خارج می‌شود، به‌دلیل فشار یا التهاب آسیب می‌بیند. این فشار می‌تواند ناشی از فتق دیسک، خار استخوانی یا کاهش ارتفاع دیسک‌های بین‌مهره‌ای باشد که از جمله پیامدهای شایع آرتروز هستند.

در این حالت، فشار بر عصب باعث می‌شود سیگنال‌های عصبی به‌درستی منتقل نشوند و درد ایجاد کنند. علائم رایج رادیکولوپاتی گردنی عبارتند از:

• گردن درد، درد شانه، بازو یا دست
• احساس گزگز یا بی‌حسی در انگشتان
• ضعف عضلانی در بازو یا دست
• افزایش درد هنگام حرکت دادن گردن به جهات خاص

علائم آرتروز گردن چیست؟

علائم آرتروز گردن تا حد زیادی به میزان تحلیل دیسک‌ و مفاصل گردن بستگی دارد. با این حال، این بیماری اغلب با علائم زیر روبرو است:

• سفتی و درد که شدت آن با حرکت دادن گردن بیشتر می‌شود.
• سردرد
• ناتوانی در‌ حرکت دادن گردن
• ضعف عضلانی و اسپاسم در ناحیه گردن و دست‌ها
• صدای تق تق و ساییدگی در هنگام حرکت دادن گردن
• بی‌حسی در دست‌ها
• احساس سوزن سوزن شدن در بازوها

به دلایلی به آرتروز گردن دچار می‌شویم؟

به برخی موارد به صورت ضمنی اشاره کردیم. به صورت جامع اسپوندیلوز گردن تحت تاثیر برخی از عواملی که در ادامه ذکر می‌کنیم، تشدید می‌شود:

تشکیل خارهای استخوانی

در واکنش به ساییدگی مزمن یا التهاب طولانی‌مدت در مفاصل گردن، لبه‌های استخوان به‌مرور زمان دچار رشد اضافی می‌شوند و برجستگی‌هایی به نام خار استخوانی ایجاد می‌کنند. این زائده‌ها به تماس و اصطکاک بیشتر مهره‌ها با یکدیگر منجر می‌شوند و زمینه را برای آسیب مفصلی و التهاب فراهم می‌‌سازند.

بیرون‌زدگی دیسک‌های گردن

زمانی‌که بخش مرکزی و نرم دیسک ستون فقرات به‌دلیل پارگی در لایه خارجی به سمت بیرون می‌آیند، اصطلاحاً فتق دیسک رخ داده است. این بیرون‌زدگی، اعصاب مجاور را تحت فشار قرار می‌دهد و موجب درد، گرفتگی و محدودیت حرکتی در ناحیه گردن می‌شود.

کاهش مایع دیسک‌ها

با گذشت زمان یا در اثر عوامل گوناگون، دیسک‌های بین مهره‌ای بخشی از رطوبت طبیعی خود را از دست می‌دهند. این وضعیت، خاصیت ضربه‌گیری دیسک را کاهش می‌دهد و در نتیجه فشار بیشتری به مفاصل گردن وارد خواهد شد.

کاهش انعطاف‌پذیری رباط‌های گردن

رباط‌هایی که در حالت طبیعی انعطاف‌پذیر هستند، ممکن است به‌مرور سفت و خشک شوند. این کاهش انعطاف‌پذیری باعث می‌شود فشار مضاعفی به مفاصل گردن وارد شود و به ایجاد یا تشدید آرتروز گردن بیانجامد.

روش‌های تشخیص آرتروز گردن

مهم‌ترین روش‌های تشخیص آرتروز گردن شامل موارد زیر هستند:

• معاینه فیزیکی‌ از نحوه انعطاف‌پذیری، حرکت دادن گردن و … توسط‌ پزشک
• سی تی اسکن گردن
• آزمایش مطالعه هدایت عصبی
• ام آر آی
• میلوگرافی
• سونوگرافی گردن
• نوار عصب و عضله

درمان آرتروز گردن

پزشکان حاضر در کلینیک درد برای درمان این بیماری باتوجه به شدت و‌ نوع آن یکی از روش‌های زیر را توصیه می‌کنند:

دارودرمانی

پزشکان ممکن است برای کنترل گردن درد و باتوجه به شدت علائم، داروهای ساده‌ای مانند استامینوفن یا داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی تجویز می‌کنند.

در موارد پیشرفته‌تر، پزشک از داروهای تخصصی‌تری مانند شل‌کننده‌های عضلات، کورتون‌ها یا داروهای روماتیسمی که روند پیشرفت بیماری را کند می‌‌سازد، نیز استفاده می‌کند.

فیزیوتراپی تخصصی

تمرین‌های اصلاحی تحت نظر فیزیوتراپیست می‌توانند به افزایش انعطاف‌پذیری گردن، تقویت عضلات اطراف آن و کاهش درد مزمن کمک کنند.

لازم به‌ذکر است که این تمرین‌ها باید متناسب با وضعیت هر فرد طراحی شوند.

استفاده از گرما و سرما

کمپرس گرم یا سرد بر ناحیه گردن یکی از روش‌های ساده و موثر درمان خانگی آرتروز گردن برای تسکین درد و خشکی مفاصل است. این روش به‌ویژه پس از فعالیت‌های طولانی یا هنگام تشدید علائم کارایی بالایی دارد.

تجهیزات حمایتی

گردن‌بندهای طبی به حفظ وضعیت مناسب گردن و کاهش فشار روی مفاصل کمک می‌کنند. این لوازم به‌خصوص زمانی که فرد درگیر فعالیت‌هایی است که گردن را تحت فشار قرار می‌دهد بسیار موثر هستند.

تغییر سبک زندگی

اصلاح عادات روزمره مانند صاف نشستن، پرهیز از خم شدن طولانی و انجام حرکات کششی تاثیر زیادی در کاهش علائم دارد و از پیشرفت بیماری جلوگیری می‌کند.

جراحی

در شرایطی که درمان‌های غیرجراحی موثر واقع نشوند و بیمار با درد شدید مواجه باشد؛ برای درمان آرتروز از گزینه‌هایی مانند جراحی برای ترمیم یا تعویض مفصل آسیب‌دیده استفاده می‌شود.