خونریزی غیرطبیعی رحم همیشه نشانه یک بیماری جدی نیست، اما در بعضی شرایط معاینه و سونوگرافی بهتنهایی برای مشخصشدن علت آن کافی نیستند. پزشک ممکن است در این موارد بیوپسی یا نمونه برداری آندومتر را پیشنهاد کند؛ روشی که با برداشتن مقدار کمی از بافت داخلی رحم، امکان بررسی دقیقتر سلولها را فراهم میکند.
این آزمایش میتواند در تشخیص تغییرات هورمونی، رشد غیرطبیعی بافت و برخی بیماریهای پیشسرطانی یا سرطانی نقش داشته باشد.
بیوپسی آندومتر معمولاً بهصورت سرپایی انجام میشود و بیشتر افراد مدت کوتاهی پس از آن میتوانند به خانه برگردند.
آندومتر چیست؟
آندومتر لایهای از بافت است که سطح داخلی حفره رحم را میپوشاند. این لایه در طول چرخه قاعدگی تحت تأثیر هورمونها تغییر میکند و ضخامت آن افزایش مییابد. اگر بارداری اتفاق نیفتد، بخشی از آندومتر در زمان قاعدگی ریزش میکند.
در صورت بارداری، آندومتر محیط لازم برای لانه گزینی جنین را فراهم میکند.
برخی بیماریها مانند هیپرپلازی آندومتر، یعنی رشد بیش از حد این بافت، و سرطان آندومتر نیز از همین پوشش داخلی رحم منشأ میگیرند.
بیوپسی یا نمونه برداری آندومتر چیست؟
بیوپسی یا نمونه برداری آندومتر یک روش تشخیصی است که طی آن پزشک مقدار کمی از پوشش داخلی رحم را برمیدارد. نمونه برای بررسی زیر میکروسکوپ به آزمایشگاه پاتولوژی ارسال میشود تا وجود سلولهای غیرطبیعی، تغییرات پیشسرطانی، سرطان یا برخی مشکلات دیگر بررسی شود.
معمولاً یک لوله باریک و انعطافپذیر از طریق دهانه رحم وارد حفره رحم میشود و با مکش ملایم، نمونه بافت جمعآوری میشود. این روش با کورتاژ یکسان نیست و اغلب در مطب و بدون بیهوشی عمومی انجام میشود.
کاربردهای بیوپسی آندومتر
مهمترین کاربرد بیوپسی رحم بررسی علت خونریزی غیرطبیعی است.
نتیجه آزمایش میتواند وجود هیپرپلازی، سلولهای پیشسرطانی یا سرطان آندومتر را مشخص کند.
این روش در برخی شرایط برای بررسی اثر درمانهای هورمونی، پیگیری هیپرپلازی شناختهشده یا بررسی التهاب و عفونت آندومتر نیز استفاده میشود.
اگر نتیجه آزمایش سونوگرافی، ضخیم شدن غیرمنتظره پوشش رحم را نشان داده باشد، نمونهبرداری آندومتر ممکن است برای بررسی دقیقتر علت انجام شود.
چه مواقعی به نمونه برداری آندومتر نیاز است؟
- خونریزی بعد از یائسگی
- خونریزی شدید، طولانی یا غیرطبیعی رحم
- ادامه خونریزی با وجود درمان
- ضخیمشدن غیرعادی آندومتر
- احتمال هیپرپلازی یا سرطان آندومتر
در زنان ۴۵ سال و بالاتر که خونریزی غیرطبیعی رحم دارند، بررسی آندومتر معمولاً بخش مهمی از ارزیابی است.
در سنین پایینتر نیز اگر خونریزی ادامه داشته باشد، درمان اولیه موثر نباشد یا عوامل خطر سرطان وجود داشته باشند، پزشک ممکن است بیوپسی را توصیه کند.
بیشتر بخوانید: سرطان رحم
آمادگی پیش از نمونه برداری آندومتر
آمادگی پیچیدهای برای این کار لازم نیست. مهمترین نکته این است که احتمال بارداری حتماً به پزشک اطلاع داده شود؛ زیرا نمونه برداری آندومتر در دوران بارداری انجام نمیشود و میتواند به بارداری آسیب برساند.
همچنین باید پزشک را از داروهای مصرفی، مکملها، حساسیتهای دارویی، سابقه اختلالات انعقادی و مصرف داروهای رقیقکننده خون مطلع کنید.
قطع داروهای ضدانعقاد یا آسپرین باید فقط طبق نظر پزشک انجام شود.
در بعضی افراد، پزشک مصرف یک داروی مسکن یا ضدالتهاب را حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از نمونهبرداری برای کاهش گرفتگی توصیه میکند.
نحوه انجام نمونه برداری آندومتر
- فرد مانند معاینه معمول زنان، روی تخت قرار میگیرد.
- پزشک ابتدا اسپکولوم را وارد واژن میکند تا دهانه رحم قابل مشاهده باشد.
- سپس یک لوله باریک از دهانه رحم عبور داده و وارد حفره رحم میشود.
- با ایجاد مکش و حرکت کنترلشده لوله، مقدار کمی از بافت قسمتهای مختلف آندومتر جمعآوری میشود.
- سپس نمونه به آزمایشگاه پاتولوژی فرستاده خواهد شد.
نمونهگیری معمولاً زمان زیادی نمیبرد؛ کل فرایند کمتر از ۱۵ دقیقه است.
بعد از بیوپسی آندومتر موارد زیر را جدی بگیرید
پس از بیوپسی، گرفتگی شبیه درد قاعدگی و لکهبینی یا خونریزی خفیف برای مدت کوتاه شایع است. بیشتر افراد پس از مدت کوتاهی میتوانند فعالیتهای معمول خود را از سر بگیرند.
پزشک ممکن است توصیه کند تا زمان مشخص یا تا پایان خونریزی از رابطه جنسی، تامپون و واردکردن وسایل داخل واژن خودداری کنید. مدت این محدودیت میتواند با توجه به شرایط بیمار و دستور مرکز درمانی متفاوت باشد.
تب، ترشحات بدبو، افزایش درد، خونریزی شدید یا ادامه گرفتگی برای چند روز باید به پزشک اطلاع داده شود.
بیوپسی آندومتر دردناک است؟
شدت درد در افراد متفاوت است. عبور وسیله از دهانه رحم و جمعآوری نمونه معمولاً میتواند باعث گرفتگی مشابه درد قاعدگی شود. بعضی افراد ناراحتی خفیفی دارند و برخی درد بیشتری احساس میکنند.
بنابراین بیوپسی آندومتر روشی کاملاً بدون درد نیست. مصرف مسکن طبق دستور پزشک، پیش از آزمایش میتواند در بعضی افراد شدت گرفتگی را کاهش دهد.
در صورت نگرانی درباره درد، بهتر است پیش از آزمایش درباره روشهای کنترل آن با پزشک صحبت کنید.
نمونه برداری از آندومتر خطرناک است؟ آیا بر باروری تأثیر دارد؟
بیوپسی آندومتر در مجموع یک روش کمخطر محسوب میشود.
شایعترین عوارض آن گرفتگی و لکهبینی هستند. خونریزی، عفونت لگنی و سوراخشدن دیواره رحم نیز ممکن است رخ دهند، اما سوراخشدن رحم عارضهای نادر است.
انجام این روش در بارداری ممنوع است، زیرا میتواند موجب سقط شود.
اگرچه کاهش دائمی باروری عارضه معمول یک بیوپسی ساده آندومتر نیست، اما نمونه برداری دیگر بهطور روتین برای بررسی ناباروری توصیه نمیشود.
انجمن پزشکی تولیدمثل آمریکا (ASRM) اعلام کرده است که بررسی بافتی آندومتر نمیتواند بهطور قابل اعتماد زنان بارور و نابارور را از یکدیگر تفکیک کند.
بنابراین، اگر فرد تحت درمان ناباروری است، انجام هر نوع نمونه برداری از رحم باید دلیل مشخصی داشته باشد و با متخصص زنان یا ناباروری هماهنگ شود.
0 Comments