سی تی آرتروگرام یک روش پیشرفته تصویربرداری پزشکی با دستگاه سی تی اسکن است که برای بررسی دقیق ساختار و عملکرد مفاصل بدن استفاده میشود. در این روش، ماده حاجب به درون مفصل تزریق میشود و سپس تصاویر مقطعی با دستگاه سی تی اسکن تهیه میشود.
سی تی آرتروگرافی به پزشکان کمک میکند تا آسیبها، پارگیها یا ناهنجاریهای ساختاری را تشخیص دهند.
سی تی آرتروگرام چیست؟
سی تی آرتروگرام در واقع ترکیبی از دو مفهوم است:
- آرتروگرام: تصویربرداری از مفصل پس از تزریق ماده حاجب به داخل آن.
- سی تی اسکن: ایجاد تصاویر مقطعی با استفاده از اشعه ایکس و فناوری کامپیوتری از بخشهای مختلف بدن.
در این تست، پزشک ماده کنتراست زا را مستقیماً به فضای مفصل تزریق میکند و سپس با اسکن سی تی، تصاویر مقطعی تهیه میکند .این تصاویر اطلاعاتی بسیار دقیق و سه بعدی از ساختارهای درونی مفصل ارائه میدهد.
تفاوت سی تی اسکن و سی تی آرتروگرام چیست؟
در جدول زیر میتوانید بهطور مختصر اما دقیق، تفاوت سی تی اسکن و سی تی آرتروگرام را ببیند.
| ویژگی | سی تی اسکن | سی تی آرتروگرام |
| تعریف | تصویربرداری مقطعی از بدن با اشعه ایکس | تصویربرداری از مفصل پس از تزریق ماده حاجب داخل آن |
| تمرکز اصلی | اندامها، استخوانها و بافتهای عمومی بدن | بررسی دقیق ساختارهای مفصل مانند غضروف، لیگامان و کپسول مفصلی |
| استفاده از ماده حاجب | نه همیشه | مستقیماً به فضای مفصل تزریق میشود |
| جزئیات تصاویر | اطلاعات کلی و مقطعی از بدن | جزئیات بسیار دقیق از ساختمان مفصل و آسیبهای آن |
| موارد کاربرد | بررسی اندامها، استخوانها، ریهها، شکم و … | تشخیص پارگیها، آسیبهای رباطی و مشکلات مفصلی که در روشهای دیگر دیده نمیشوند |
کاربردهای سی تی آرتروگرافی
- تشخیص پارگی لیگامان یا غضروف: این روش میتواند پارگیهای ریز در لیگامانها و غضروف مفصل را نشان دهد، به خصوص زمانی که ام آر آرتروگرافی نتواند اطلاعات کافی ارائه دهد.
- بررسی درد مفصل بدون پاسخ به درمان: برای بیمارانی که درد مفصلی دارند و درمانهای معمولی موثر نبودهاند، این روش میتواند علت درد را با جزئیات بیشتری مشخص کند.
- ارزیابی قبل و بعد از جراحی: در این روش پزشکان میتوانند وضعیت مفصل را قبل و بعد از جراحی (مثلاً ترمیم لیگامان) با دقت مقایسه کنند.
- تشخیص مشکلات پس از جراحی قبلی: در مواردی که ام آر آی به دلیل پروتز یا فلز داخل بدن قابل انجام نیست، سی تی آرتروگرافی میتواند مفید باشد.
آمادگی لازم قبل از سی تی آرتروگرافی
قبل از انجام سی تی آرتروگرافی، لازم است بیمار آمادگیهای مخصوص را با دقت انجام دهد تا ایمنی حفظ شده و خطرات احتمالی کاهش یابد.
قبل از هر چیز پزشک باید از داروها و آلرژیها، بهویژه حساسیت به ماده حاجب مطلع شود.
در مورد رقیقکنندههای خون مانند وارفارین یا آسپرین هم حتماً باید با پزشک مشورت کنید تا خطر خونریزی کاهش یابد.
معمولاً نیازی به ناشتا بودن نیست، مگر اینکه پزشک به صلاحدید خاصی دستور دهد.
همچنین، افرادی که داروی متفورمین برای دیابت مصرف میکنند، ممکن است نیاز به آمادهسازی ویژه داشته باشند.
نحوه انجام سی تی آرتروگرام
برای انجام سی تی آرتروگرام، پزشک ابتدا ناحیه موردنظر را با مواد ضدعفونیکننده تمیز میکند.
سپس بیحسی موضعی به محل تزریق میزند تا بیمار درد کمتری احساس کند.
سپس، با استفاده از فلوروسکوپی یا لیدر تصویربرداری، سوزن را به فضای مفصل هدایت کرده و ماده حاجب را تزریق میکند.
در مرحله بعد بیمار به دستگاه سی تی اسکن وارد میشود. این دستگاه با استفاده از اشعه ایکس تصاویر مقطعی از مفصل تهیه میکند تا ساختارهای داخلی را با جزئیات بالا نشان دهد.
کل فرایند معمولاً بین ۴۵ تا ۶۰ دقیقه طول میکشد. بیمار معمولاً هوشیار است و در صورت نیاز داروی آرامبخش مختصری دریافت میکند.
سی تی آرتروگرافی را در کدام مرکز انجام دهیم؟
برای انجام این روش، انتخاب مرکز تصویربرداری تخصصی و معتبر بسیار مهم است تا هم نتایج دقیقتر باشد و هم خطرات کمتر. لازم است مراکزی را انتخاب کنید که دارای ویژگیهای زیر باشند:
- دارای تجهیزات سی تی اسکن پیشرفته و تکنولوژی روز
- تکنیسینها و رادیولوژیستهای با تجربه در زمینه آرتروگرام
- خدمات مشاوره قبل و بعد از انجام تست
- امکان بررسی سوابق تصویربرداری قبلی
پیدا کردن چنین مراکزی میتواند به کیفیت تشخیص کمک قابلتوجهی کند. اگر به دنبال یک مرکز معتبر در تهران برای انجام این تست هستید، میتوانید با مرکز تصویربرداری مجتمع پزشکی صدر تماس بگیرید.
بیشتر بخوانید: ام آر آی مغز چیست
عوارض سی تی آرتروگرافی چیست؟
سی تی آرتروگرام بهطور کلی ایمن محسوب میشود، اما مانند هر روش پزشکی دیگر، ممکن است با برخی عوارض همراه باشد. در ادامه مهترین این عوارض را آوردهایم.
واکنشهای آلرژیک به ماده حاجب
هرچند نادر است، اما برخی افراد ممکن است به رنگ کنتراست حساسیت داشته باشند. علائم شامل خارش، تورم یا علائم آلرژیک دیگر است.
عفونت ناحیه تزریق
بهندرت ورود سوزن به مفصل ممکن است خطر عفونت ایجاد کند. اما در صورت رعایت بهداشت، این خطر به حداقل میرسد.
خونریزی یا درد بعد از تزریق
کمی درد یا ناراحتی در محل تزریق طبیعی است، ولی اگر درد شدید یا تورم مداوم باشد، لازم است به پزشک اطلاع دهید.
مواجهه با اشعه
سی تی بر خلاف ام آر آی از اشعه ایکس استفاده میکند. اگرچه مقدار این اشعه جزئی است، اما در مورد افراد باردار یا افرادی که احتمال بارداری در آنها وجود دارد، باید احتیاط شود.
0 Comments