ام‌ آر آرتروگرافی یکی از روش‌های پیشرفته تصویربرداری پزشکی است که برای ارزیابی دقیق ساختار داخلی مفاصل به کار می‌رود. این روش زمانی استفاده می‌شود که ام آر آی معمولی نتواند اطلاعات کافی درباره آسیب‌های داخلی مفصل ارائه دهد. ام آر آرتروگرام به ویژه در تشخیص پارگی‌ها، آسیب‌ها و ناهنجاری‌های پیچیده مفصلی کاربرد دارد.

این تکنیک در بسیاری از مراکز تخصصی تصویربرداری به عنوان بخشی از برنامه تشخیصی بیماران ارتوپدی استفاده می‌شود.

ام آر آرتروگرام چیست؟

ام آر آرتروگرام یا ام آر آرتروگراف یک نوع آزمایش آرتروگرافی است که با استفاده از فناوری ام آر آی انجام می‌شود.

در این روش، پزشک ابتدا ماده حاجب را به داخل فضای مفصلی تزریق می‌کند تا مفصل را از داخل قابل مشاهده کند. سپس بیمار وارد دستگاه MRI می‌شود و از ناحیه مورد نیاز، تصویرهایی با جزئیات بسیار بالا تهیه می‌شود. ام آر آرتروگرام معمولاً برای مفاصل بزرگ مانند شانه، زانو، لگن یا مچ انجام می‌شود؛ اما بسته به تشخیص پزشک ممکن است برای سایر مفاصل هم کاربرد داشته باشد.

تفاوت ام ‌آر آی و ام ‌آر آرتروگرام چیست؟

هرچند هر دو روش از فناوری MR استفاده می‌کنند، اما تفاوت کلیدی بین آن‌ها وجود دارد. این تفاوت در نحوه انجام و اطلاعاتی است که هر روش ارائه می‌دهد.

ام آر معمولی تصویربرداری تشدید مغناطیسی از بدن است و بدون تزریق ماده حاجب انجام می‌شود. این روش برای بررسی بافت‌های نرم و ساختارهای داخلی بدن مناسب است. اما گاهی نمی‌تواند جزئیات مفصل را نشان دهد.

در مقابل ام آر آی آرتروگرام شامل تزریق ماده حاجب داخل فضای مفصلی قبل از ام آر است. این تزریق باعث می‌شود تصویرهای واضح‌تری از رباط‌ها، غضروف و ساختارهای درون مفصلی به دست آید. این امر مخصوصاً برای مواردی که آسیب‌های ریز و نامحسوس وجود دارند اهمیت دارد.

کاربردهای ام آر آرتروگرافی

ام ‌آر آرتروگرام در تشخیص بسیاری از مشکلات مفصلی کاربردهای گسترده‌ای دارد. برخی از مهم‌ترین کاربردها عبارتند از:

• تشخیص پارگی‌های غضروف و پارگی لابروم شانه یا لگن
• بررسی آسیب‌های رباط و تاندون‌ها در مفاصلی مانند زانو و مچ
• ارزیابی آسیب‌های داخلی مفصل که در تصویربرداری‌های معمولی قابل مشاهده نیستند.
• برنامه‌ریزی جراحی یا درمان‌های تخصصی با دقت بیشتر روی بخش‌های آسیب‌دیده
• کمک به پزشکان ارتوپدی برای تصمیم‌گیری درباره نوع درمان مناسب

همچنین در بیماران جوان، ورزشکاران یا افرادی که درد مفصلی مداوم دارند و سایر آزمون‌ها نتوانسته‌اند علت اصلی را مشخص کنند، ام آر آرتروگرافی می‌تواند کارگشا باشد.

آمادگی قبل آزمایش

مرکز تصویربرداری پیش از انجام ام ‌آر آرتروگرام، فرمی درباره سوابق پزشکی، حساسیت‌ها و بیماری‌ها در اختیار شما قرار می‌دهند تا همه جوانب به‌طور کامل بررسی شوند. در کل، برای انجام ام ‌آر آرتروگرافی معمولاً نیاز به آمادگی خاصی نیست، اما چند نکته مهم زیر را باید در نظر بگیرید.

• اگر به ماده حاجب حساسیت دارید یا سابقه آلرژی دارید، به پزشک اطلاع دهید.
• اگر داروهای رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنید (مثلاً وارفارین یا آسپرین)، باید پیش از انجام آزمایش با پزشک مشورت کنید.
• اگر احتمال بارداری وجود دارد، حتماً به تیم تصویربرداری اطلاع دهید تا اقدامات احتیاطی انجام شود.
• بهتر است لباس بدون اجسام فلزی بپوشید تا فرآیند ورود به دستگاه راحت‌تر انجام شود.
• معمولاً نیازی به ناشتا بودن نیست، مگر اینکه پزشک دستور خاصی داده باشد.

نحوه انجام ام آر آرتروگرافی

ام ‌آر آرتروگرام معمولاً در چند مرحله زیر  انجام می‌شود.

1. ابتدا، پس از بررسی سوابق پزشکی و تایید سلامت بیمار، ناحیه موردنظر به‌طور کامل تمیز و استریل می‌شود.
2. سپس، رادیولوژیست با استفاده از راهنمایی تصویری مانند فلوروسکوپی یا سونوگرافی، سوزن را به فضای مفصلی وارد کرده و ماده حاجب را تزریق می‌کند.
3. پس از تزریق، بیمار وارد دستگاه می‌شود تا تصاویر از زوایای مختلف ثبت شوند.

کل فرآیند تصویربرداری معمولاً کمتر از یک ساعت طول می‌کشد و پس از آن بیمار می‌تواند به خانه بازگردد.

ام ‌آر آرتروگرافی را در کدام مرکز انجام دهیم؟

برای انجام ام ‌آر آرتروگرافی، لازم است مرکزی را انتخاب کنید که تجهیزات ام آر آی پیشرفته و تجربه کافی در تصویربرداری مفاصل داشته باشد. اهمیت تجربه و دقت پرسنل در این آزمایش بالا است، زیرا تزریق ماده حاجب و ثبت تصاویر دقیق نیاز به مهارت دارد.

اگر به دنبال یک تجربه خوب تشخیص هستید، برای برای تعیین نوبت، مشاوره تخصصی و انجام ام ‌آر آرتروگرام با مجتمع صدر تماس بگیرید.

عوارض ام آر آرتروگرام

ام آر آرتروگرام به طور کلی روش ایمنی محسوب می‌شود، اما مانند هر روش پزشکی عوارضی خفیف دارد. مانند:

• درد یا کبودی خفیف در محل تزریق که معمولاً کوتاه ‌مدت است.
• عفونت یا التهاب مفصل که نادر است و معمولاً با رعایت بهداشت کنترل می‌شود.
• در موارد بسیار نادر واکنش آلرژیک به ماده حاجب ممکن است رخ دهد.
• تورم، قرمزی یا حساسیت در ناحیه تزریق که در صورت تشدید باید با پزشک تماس بگیرید.