برای بررسی مشکلات مربوط به پروستات و برخی اختلالات ناحیه لگن، دسترسی به تصاویر دقیق از بافت‌های داخلی اهمیت زیادی دارد. در این شرایط، سونوگرافی ترانس رکتال یا TRUS، به پزشک امکان می‌دهد تا این نواحی را با دقت بیشتری بررسی کند و اطلاعات لازم برای تشخیص بیماری‌ها را بدست آورد.

این سونوگرافی در ارزیابی اندازه و وضعیت پروستات، شناسایی برخی تغییرات غیرطبیعی، هدایت نمونه برداری و موارد دیگری که در‌ این مطلب به توضیح‌ آن‌ها می‌پردازیم، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سونوگرافی ترانس رکتال چیست؟

سونوگرافی ترانس رکتال نوعی تصویربرداری پزشکی است که با استفاده از امواج صوتی انجام می‌شود و تصاویر دقیقی از بافت‌های داخلی پروستات ارائه می‌دهد. پزشک با کمک آن می‌تواند اندازه و وضعیت این غده را با جزئیات بیشتری ارزیابی کند.

سونوگرافی رکتال در زمان کوتاهی انجام می‌شود و پس از پایان تصویربرداری، بیمار به بستری شدن نیازی ندارد.

کاربردهای سونوگرافی ترانس رکتال

مهم‌ترین کاربردهای سونوگرافی ترانس رکتال عبارتند از:

بررسی بزرگی پروستات

اگر احتمال بزرگ‌شدن پروستات وجود داشته باشد، تصاویر سونوگرافی مقعدی به پزشک کمک می‌کند اندازه و وضعیت بافت پروستات را با دقت بیشتری مورد بررسی قرار دهد.

ارزیابی التهاب پروستات

تغییرات ایجادشده در پروستات در اثر التهاب نیز با این روش بررسی می‌شود. پزشک با درنظر گرفتن تصاویر سونوگرافی پروستات، وضعیت این ناحیه را ارزیابی می‌کند.

تشخیص سرطان

یکی از کاربردهای مهم TRUS، کمک به تشخیص سرطان پروستات است.

هنگام نمونه برداری از پروستات، پزشک با کمک این روش مسیر ورود سوزن را مشخص‌ می‌کند تا نمونه از ناحیه موردنظر گرفته شود.

بررسی کیست‌های اندام‌های تولید مثل

این سونوگرافی برای مشاهده برخی کیست‌ها در اندام‌های تولیدمثل نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد و اطلاعاتی درباره محل و وضعیت آن‌ها در اختیار پزشک قرار می‌دهد.

بررسی برخی مشکلات ناباروری

در بعضی موارد، سونوگرافی ترانس رکتال برای ارزیابی ساختارهای مرتبط با دستگاه تولیدمثل و بررسی عواملی که با ناباروری ارتباط دارند، بکار گرفته می‌شود.

بررسی توده‌ها و بیماری‌های ناحیه رکتوم و مقعد

تصاویر بدست‌آمده از این روش برای بررسی برخی تغییرات غیرطبیعی، توده‌ها و بیماری‌های مربوط به رکتوم و مقعد نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند و در کنار سایر آزمایش‌ها به روند تشخیص کمک می‌کنند.

نحوه انجام سونوگرافی رکتال

1. برای انجام سونوگرافی رکتال، بیمار روی تخت به پهلو قرار می‌گیرد و پاها را کمی به سمت شکم جمع می‌کند.
2. در مرحله بعد، پزشک پروب مخصوص سونوگرافی را با استفاده از ژل روان‌کننده به‌آرامی وارد راست‌روده می‌کند.
3. پس از قرار گرفتن پروب در موقعیت مناسب، تصاویر ایجاد شده از طریق آن روی نمایشگر دستگاه مشاهده می‌شود.
4. در این مرحله پزشک با تغییر موقعیت پروب، بخش‌های مختلف ناحیه موردنظر را بررسی می‌کند. در صورت نیاز به نمونه برداری، این کار نیز با هدایت تصاویر سونوگرافی انجام می‌شود.

کل فرایند این سونوگرافی در کمتر از 2۰ دقیقه صورت می‌گیرد.

آمادگی قبل از سونوگرافی ترانس رکتال

قبل از مراجعه به مرکز سونوگرافی ترانس رکتال باید به موارد زیر توجه کنید:

• از انجام آزمایش درباره بیماری‌ها و شرایط پزشکی خود به‌ویژه حساسیت‌های دارویی، بیماری‌های قلبی یا مشکلات ریوی با پزشک گفتگو کنید.
• اگر معمولاً پیش از برخی اقدامات پزشکی یا جراحی به مصرف آنتی‌بیوتیک نیاز دارید، این موضوع را به پزشک اطلاع دهید.
• برخی اوقات پزشک توصیه می‌کند پیش از انجام سونوگرافی، مصرف آسپرین یا داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن را متوقف کنید.
• داروهای رقیق‌کننده خون را خودسرانه قطع نکنید.
• برخی اوقات پزشک از بیمار می‌خواهد حدود یک تا چهار ساعت پیش از انجام سونوگرافی تنقیه انجام دهد تا راست‌روده برای بررسی پاک شود.

مراقبت‌های بعدی

در بیشتر موارد، پس از پایان سونوگرافی رکتال به بستری شدن نیازی نیست و فرد می‌تواند در همان روز به فعالیت‌های معمول خود بازگردد. به‌طور کلی از مهم‌ترین مواردی که بعد از سونوگرافی باید به آن توجه کنید عبارتند از:

• اگر برای انجام سونوگرافی داروی آرام‌بخش دریافت کرده‌اید، برای بازگشت به منزل بهتر است رانندگی نکنید.
• اگر برای شما داروی آنتی‌بیوتیک تجویز شده است، آن را مطابق دستور پزشک و در زمان تعیین‌شده مصرف کنید.

عوارض سونوگرافی رکتال

سونوگرافی مقعدی به‌تنهایی عارضه خاصی ایجاد نمی‌کند و بیشتر افراد پس از پایان آن بدون مشکل به فعالیت‌های روزمره برمی‌گردند. با این حال اگر این روش برای انجام بیوپسی استفاده شود، احتمال بروز عوارض زیر وجود دارد:

• وجود خون در مایع منی
• خون در ادرار
• خونریزی از مقعد
• درد یا احساس کوفتگی
• درد هنگام ادرار
• عفونت
• اختلال نعوظ
• ناتوانی در تخلیه کامل ادرار

برای سونوگرافی ترانس رکتال در تهران به کجا مراجعه کنیم؟

اگر پزشک‌ شما، سونوگرافی ترانس رکتال را تجویز کرده است، انتخاب یک مرکز مجهز، روند انجام تصویربرداری را برایتان ساده‌تر می‌کند. مجتمع پزشکی صدر در تهران این آزمایش را با استفاده از دستگاه‌های به‌روز و زیر نظر کادر درمانی باتجربه انجام می‌دهد.