پیشرفت‌‌های زیادی که در علم دندانپزشکی صورت گرفته است امکان ارائه درمان‌هایی با کیفیت بالا و نتایج طبیعی‌تر را فراهم کرده است. یکی از این نوآوری‌ها استفاده از روکش‌هایی است که با مواد خاصی ساخته می‌شوند ‌و به بهبود زیبایی و عملکرد دندان‌ها کمک می‌کنند. روکش دندان زیرکونیا یکی از این موارد است که از دی‌اکسید زیرکونیوم ساخته می‌شود. این روکش برای ترمیم دندان‌ها کاربرد دارد. امروزه این ماده به‌دلیل استحکام بالا و مقاومت در برابر شکستگی به انتخابی محبوب برای روکش‌های دندانی تبدیل شده است.

روکش دندان زیرکونیا چیست؟

روکش زیرکونیا نوعی روکش سرامیکی سفید است که مشکلاتی مانند شکستگی، تغییر رنگ یا آسیب‌های دیگر دندان‌ها را برطرف می‌سازد و ظاهری طبیعی و جذاب به دندان‌ها می‌بخشد.

یکی از مزایای بزرگ این روکش تمام سرامیک این است که می‌توان آن را با ضخامت کمتر از روکش‌های سنتی ساخت، بدون اینکه از استحکام و دوام آن کاسته شود. این ویژگی باعث می‌شود که ظاهر طبیعی دندان‌ها حفظ شود و در عین حال عملکرد بهتری داشته باشند.

مزایای روکش زیرکونیا

چندتا از مهم‌ترین مزیت‌های روکش دندان زیرکونیا عبارت است از:

زیبایی ظاهری

روکش‌های سرامیک زیرکونیا از نظر ظاهری بسیار طبیعی هستند و شباهت زیادی به دندان‌های واقعی دارد. این روکش‌ها به‌دلیل شفافیت خود به‌‌خوبی با رنگ دندان‌های طبیعی هماهنگ می‌شوند.

دوام و استحکام بالا

زیرکونیا ماده‌ای بسیار مقاوم و بادوام است. این روکش‌ها می‌توانند نیروهای ناشی از جویدن و گاز گرفتن را تحمل کنند و دچار شکستگی نشوند.

حداقل آماده‌سازی دندان

دندان طبیعی با کمترین تراش روکش می‌شود. بنابراین، مینا و ساختار طبیعی دندان از بین نمی‌رود.

تناسب دقیق

روکش‌های زیرکونیا با استفاده از طراحی کامپیوتری ساخته می‌شوند. این فرآیند کمک می‌کند که روکش به‌طور سفارشی ساخته شود و احتمال بروز مشکلاتی مانند متناسب نبودن کاهش یابد.

استحکام بدون نیاز به فلز

بدون نیاز به زیرساخت فلزی ساخته می‌شوند. این ویژگی آن‌ها را به گزینه‌ای عالی برای افرادی که به‌دنبال روکش‌های بدون فلز هستند، تبدیل می‌کند.

مقاومت در برابر لکه

برخلاف برخی از مواد دیگر، زیرکونیا در برابر لکه و تغییر رنگ بسیار مقاوم است. بنابراین، ظاهر طبیعی روکش‌ها در طول زمان حفظ می‌شود و نیازی نیست هزینه‌ای برای نگهداری و حتی تعویض بپردازید.

معایب روکش سرامیک زیرکونیا

• ضخامت بالا: روکش‌های زیرکونیا معمولاً ضخیم‌تر از مدل‌هایی مانند روکش پی اف ام هستند. این مورد ممکن است سایز دندان‌ها را بزرگتر سازد‌.
• هزینه بالا: قیمت روکش‌های زیرکونیا اغلب بالاتر از روکش‌های فلزی یا پرسلن جوش‌خورده به فلز است.
• ساییدگی دندان‌های دیگر: به‌دلیل سختی زیاد زیرکونیا ممکن است باعث ساییدگی دندان‌هایی شوند که با این روکش‌ها در تماس هستند.
• حساسیت موقتی: برخی افراد پس از نصب روکش‌های زیرکونیا حساسیت موقتی را تجربه می‌کنند که معمولاً پس از چند روز برطرف می‌شود.

کاربردهای روکش دندان زیرکونیا

• برای محافظت از دندان‌های شکسته، ترک‌خورده یا ساییده‌شده استفاده می‌شود.
• به‌دلیل ظاهر طبیعی و استحکام بالا، گزینه‌ای مناسب برای دندان مصنوعی است.
• برای رفع مشکلات زیبایی مانند تغییر رنگ و لکه‌های دندان کاربرد دارد.
• برای بازیابی ارتفاع بایت در صورت ساییدگی ناشی از دندان‌ قروچه مناسب است.
• به‌عنوان پایه در بریج‌های دندانی برای جایگزینی دندان‌های از دست رفته استفاده می‌شود.
• به‌دلیل دوام و سازگاری زیستی بالا، در ساخت ایمپلنت دندان بکار می‌رود.
• در برخی موارد نادر برای لمینت دندان‌ عقب که به مقاومت بیشتری نیاز دارند، از روکش زیرکونیا استفاده می‌شود.

انواع روکش زیرکونیا

سه نوع روکش سرامیک زیرکونیا در بازار ایران وجود دارند که در ادامه به معرفی آن‌ها می‌پردازیم.

1.    روکش زیرکونیا تتراگونال (3Y)

• ساختار: شامل ۱۰۰% فاز تتراگونال
• استحکام مکانیکی: در بازه‌ ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ مگاپاسکال
• ویژگی شاخص: وقتی تحت فشار یا ترک‌خوردگی قرار می‌گیرد، خودش به‌صورت خودکار مقاوم‌تر می‌شود.
• موارد استفاده: مناسب برای شرایطی که بیشترین استحکام مورد نیاز است و امکان تراش حداقلی وجود دارد.

2.    روکش زیرکونیا (4Y) با شفافیت متوسط

• ساختار: ۷۵% فاز تتراگونال (بخش مقاوم و محکم ماده) و ۲۵% فاز مکعبی ( بخشی که باعث شفاف شدن روکش می‌شود).
• قدرت فشاری: حدود ۶۰۰ تا ۱۰۵۰ مگاپاسکال
• ویژگی شاخص: تعادل مناسب میان استحکام و شفافیت
• موارد استفاده: کاربردهای عمومی، برای دندان‌های قدامی از نظر زیبایی و برای ترمیم‌های خلفی بکار‌ می‌‌رود.

3.    روکش زیرکونیا (5Y) با شفافیت بالا

• ساختار:۵۰% فاز تتراگونال و ۵۰% فاز مکعبی
• مقاومت: در محدوده‌ی ۵۰۰ تا ۷۰۰ مگاپاسکال
• ویژگی شاخص: بیشترین میزان شفافیت و ظاهری بسیار نزدیک به دندان طبیعی
• موارد استفاده: برای ترمیم دندان‌های جلویی که زیبایی در اولویت است.

 قیمت روکش زیرکونیا

قیمت روکش دندان زیرکونیا در سال ۱۴۰۴ در بازه 14 تا 16 میلیون تومان قرار دارد. این قیمت حدودی است؛ چراکه هزینه روکش‌ها باتوجه به عواملی مانند نوسانات ارز، برند و کیفیت متریال، نوع روکش، روش ساخت، مهارت لابراتوار دندانسازی، محل دندان و بسیاری از عوامل دیگر با افزایش روبرو می‌شود.

طول عمر روکش زیرکونیا چقدر است؟

طول عمر روکش زیرکونیا در صورت ساخت و نصب اصولی معمولاً بین ۱۵ تا ۳۰ سال است.

البته این مدت زمان ثابت نیست و به عوامل مختلفی از جمله کیفیت زیرکونیا و نوع آن، دقت لابراتوار در ساخت روکش، مهارت دندانپزشک در نصب، رعایت بهداشت دهان و دندان، عادات‌هایی مانند دندان‌قروچه یا جویدن اجسام سخت و محل قرارگیری روکش در دهان بستگی دارد.