سونوگرافی مفصل و تاندون یا سونوگرافی اسکلتی عضلانی یک روش تصویربرداری غیرتهاجمی و دقیق است که به پزشکان امکان می‌دهد ساختارهای نرم مانند مفصل، تاندون‌ها، رباط‌ها و بورس‌ها را به‌طور زنده مشاهده کنند. این روش به تشخیص مشکلاتی مانند التهاب، بورسیت، پارگی تاندون یا تجمع مایع کمک می‌کند.

سونوگرافی مفصل به‌عنوان مکملی برای آزمایش‌های بالینی و سایر روش‌های تصویربرداری مانند ام آر آی یا رادیوگرافی به کار می‌رود.

سونوگرافی مفصل چیست؟

سونوگرافی مفصل و تاندون یک روش تشخیصی غیرتهاجمی و بی‌درد است. در این روش با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویر زنده‌ای از ساختارهای درونی مفصل، از جمله بافت‌های نرم مثل عضلات، تاندون‌ها، رباط‌ها و مایع مفصلی ایجاد می‌شود.

سونوگرافی مفصل به پزشک کمک می‌کند تا تغییرات، التهاب‌ها یا آسیب‌های مفصلی را بدون استفاده از اشعه مضر مشاهده کند.

کاربردهای مهم سونوگرافی مفصل و تاندون

کاربردهای اصلی سونوگرافی مفصل و تاندون در موارد زیر است:

1. تشخیص التهاب و تجمع مایع داخل مفصل: سونوگرافی می‌تواند التهاب بافت‌های نرم مفصل، تجمع مایع (افیوژن) و تغییرات سینوویال را با دقت نشان دهد. این تشخیص در بیماری‌های التهابی مفصلی اهمیت دارد.
2. ارزیابی آسیب‌های تاندون و رباط: برای مشاهده پارگی‌ها، تنوسینوویت‌ها و آسیب‌های تاندونی در نقاطی مثل شانه، زانو یا مچ مفید است.
3. شناسایی بورسیت و التهاب بافت نرم: سونوگرافی تاندون می‌تواند التهاب بورسا و تغییرات در بافت‌های نرم اطراف مفصل را نشان دهد.
4. هدایت اقدامات درمانی: در برخی موارد، سونوگرافی اسکلتی عضلانی برای هدایت تزریقات درمانی یا خارج‌کردن مایع از مفصل (آسپیراسیون) به‌کار می‌رود.
5. ارزیابی بیماری‌های روماتولوژیک: می‌تواند تورم بافت سینوویال و تغییرات اولیه در بیماری‌هایی مانند آرتریت روماتوئید را نشان دهد.

نحوه انجام سونوگرافی اسکلتی عضلانی

برای انجام سونوگرافی مفصل و تاندون، بیمار معمولاً در وضعیت نشسته یا درازکش قرار می‌گیرد و ناحیه مورد بررسی از لباس خارج می‌شود.

پزشک روی پوست ژل مخصوصی اعمال می‌کند تا امواج صوتی بهتر منتقل شوند.

سپس پروب اولتراسوند را روی پوست حرکت می‌دهد. پروب امواج صوتی را وارد بدن می‌کند. امواج پس از برخورد با بافت‌های گوناگون مفصل، به سمت بیرون منعکس می‌شوند. تصاویر بازتابی امواج صوتی، به‌صورت زنده روی مانیتور نقش می‌بندد و پزشک می‌تواند همزمان با سونوگرافی آن را ببیند.

ممکن است پزشک در حین اسکن از شما بخواهد مفصل موردنظر را حرکت دهید تا عملکرد بافت‌ها در حالت دینامیک نیز ارزیابی شود.

کل فرآیند معمولاً بدون درد است و در حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد.

پس از پایان آزمایش، ژل از روی پوست پاک می‌شود و می‌توانید به فعالیت‌های روزمره بازگردید.

آمادگی قبل از سونوگرافی مفصل

برای انجام سونوگرافی مفصل معمولاً نیاز به آمادگی خاصی نیست و نیازی به ناشتا بودن یا رعایت رژیم غذایی ویژه وجود ندارد.

بهتر است لباس راحت و گشاد بپوشید تا دسترسی به ناحیه مورد نظر آسان باشد.

همچنین لازم است زیورآلات یا جواهرات جدا شوند.

اگر داروهای خاصی مصرف می‌کند یا بیماری زمینه‌ای مهمی دارید، اطلاع‌رسانی به پزشک یا تکنسین سونوگرافی ضروری است تا روند بررسی به درستی و با ایمنی کامل انجام شود.

مراقبت‌های بعد از سونوگرافی مفصل و تاندون

پس از انجام سونوگرافی معمولی مفصل، بیمار می‌تواند بلافاصله به فعالیت‌های روزمره بازگردد و نیاز به استراحت یا انجام کار خاصی ندارد

 .با این حال، در صورتی که سونوگرافی با تزریق یا نمونه‌گیری مایع مفصل همراه بوده باشد، لازم است مفصل برای ۲۴ تا ۴۸ ساعت ثابت نگه داشته شود. در این مدت باید از فعالیت‌های شدید اجتناب کنید.

 در صورت مشاهده هرگونه قرمزی، تورم، درد شدید یا تب، مراجعه سریع به پزشک الزامی است.

برای سونوگرافی مفصل در تهران به کجا مراجعه کنیم؟

در تهران، امکان انجام سونوگرافی اسکلتی عضلانی و سایر روش‌های تصویربرداری تشخیصی در مراکز مجهز و تخصصی زیادی فراهم است. بیماران می‌توانند با مراجعه به این مراکز، پس از ویزیت شدن توسط پزشک، از خدمات سونوگرافی استفاده کنند.

یکی از مراکز شناخته‌شده در این حوزه مجتمع پزشکی صدر است، یک مرکز جامع پزشکی و تصویربرداری در شمال تهران که خدمات سونوگرافی و سایر روش‌های تشخیصی را با استفاده از تجهیزات به‌روز و تیم متخصص ارائه می‌دهد.

در این مرکز، سونوگرافی اسکلتی عضلانی به‌عنوان یک روش غیرتهاجمی، دقیق و بدون درد انجام می‌شود و برای بررسی مفاصل و بافت‌های نرم کاربرد دارد. پزشکان باتجربه در مجتمع صدر با بهره‌گیری از دستگاه‌های پیشرفته، نتایج تصویربرداری را دقیقاً تحلیل می‌کنند تا به تشخیص بهتر پزشک معالج کمک کنند.